Tritiya Skandha

0
142

श्रीमद्भागवत् महापुराण ।। स्कन्ध – तृतीय ।। अध्याय – ३१

03310010  श्रीभगवानुवाच
03310011  कर्मणा दैवनेत्रेण जन्तुर्देहोपपत्तये
03310012  स्त्रियाः प्रविष्ट उदरं पुंसो रेतःकणाश्रयः
03310021  कललं त्वेकरात्रेण पञ्चरात्रेण बुद्बुदम्
03310022  दशाहेन तु कर्कन्धूः पेश्यण्डं वा ततः परम्
03310031  मासेन तु शिरो द्वाभ्यां बाह्वङ्घ्र्याद्यङ्गविग्रहः
03310032  नखलोमास्थिचर्माणि लिङ्गच्छिद्रोद्भवस्त्रिभिः
03310041  चतुर्भिर्धातवः सप्त पञ्चभिः क्षुत्तृडुद्भवः
03310042  षड्भिर्जरायुणा वीतः कुक्षौ भ्राम्यति दक्षिणे
03310051  मातुर्जग्धान्नपानाद्यैरेधद्धातुरसम्मते
03310052  शेते विण्मूत्रयोर्गर्ते स जन्तुर्जन्तुसम्भवे
03310061  कृमिभिः क्षतसर्वाङ्गः सौकुमार्यात्प्रतिक्षणम्
03310062  मूर्च्छामाप्नोत्युरुक्लेशस्तत्रत्यैः क्षुधितैर्मुहुः
03310071  कटुतीक्ष्णोष्णलवण रूक्षाम्लादिभिरुल्बणैः
03310072  मातृभुक्तैरुपस्पृष्टः सर्वाङ्गोत्थितवेदनः
03310081  उल्बेन संवृतस्तस्मिन्नन्त्रैश्च बहिरावृतः
03310082  आस्ते कृत्वा शिरः कुक्षौ भुग्नपृष्ठशिरोधरः
03310091  अकल्पः स्वाङ्गचेष्टायां शकुन्त इव पञ्जरे
03310092  तत्र लब्धस्मृतिर्दैवात्कर्म जन्मशतोद्भवम्
03310093  स्मरन्दीर्घमनुच्छ्वासं शर्म किं नाम विन्दते
03310101  आरभ्य सप्तमान्मासाल्लब्धबोधोऽपि वेपितः
03310102  नैकत्रास्ते सूतिवातैर्विष्ठाभूरिव सोदरः
03310111  नाथमान ऋषिर्भीतः सप्तवध्रिः कृताञ्जलिः
03310112  स्तुवीत तं विक्लवया वाचा येनोदरेऽर्पितः
03310120  जन्तुरुवाच
03310121  तस्योपसन्नमवितुं जगदिच्छयात्त
03310122  नानातनोर्भुवि चलच्चरणारविन्दम्
03310123  सोऽहं व्रजामि शरणं ह्यकुतोभयं मे
03310124  येनेदृशी गतिरदर्श्यसतोऽनुरूपा
03310131  यस्त्वत्र बद्ध इव कर्मभिरावृतात्मा
03310132  भूतेन्द्रियाशयमयीमवलम्ब्य मायाम्
03310133  आस्ते विशुद्धमविकारमखण्डबोधम्
03310134  आतप्यमानहृदयेऽवसितं नमामि
03310141  यः पञ्चभूतरचिते रहितः शरीरे
03310142  च्छन्नोऽयथेन्द्रियगुणार्थचिदात्मकोऽहम्
03310143  तेनाविकुण्ठमहिमानमृषिं तमेनं
03310144  वन्दे परं प्रकृतिपूरुषयोः पुमांसम्
03310151  यन्माययोरुगुणकर्मनिबन्धनेऽस्मिन्
03310152  सांसारिके पथि चरंस्तदभिश्रमेण
03310153  नष्टस्मृतिः पुनरयं प्रवृणीत लोकं
03310154  युक्त्या कया महदनुग्रहमन्तरेण
03310161  ज्ञानं यदेतददधात्कतमः स देवस्
03310162  त्रैकालिकं स्थिरचरेष्वनुवर्तितांशः
03310163  तं जीवकर्मपदवीमनुवर्तमानास्
03310164  तापत्रयोपशमनाय वयं भजेम
03310171  देह्यन्यदेहविवरे जठराग्निनासृग्
03310172  विण्मूत्रकूपपतितो भृशतप्तदेहः
03310173  इच्छन्नितो विवसितुं गणयन्स्वमासान्
03310174  निर्वास्यते कृपणधीर्भगवन्कदा नु
03310181  येनेदृशीं गतिमसौ दशमास्य ईश
03310182  सङ्ग्राहितः पुरुदयेन भवादृशेन
03310183  स्वेनैव तुष्यतु कृतेन स दीननाथः
03310184  को नाम तत्प्रति विनाञ्जलिमस्य कुर्यात्
03310191  पश्यत्ययं धिषणया ननु सप्तवध्रिः
03310192  शारीरके दमशरीर्यपरः स्वदेहे
03310193  यत्सृष्टयासं तमहं पुरुषं पुराणं
03310194  पश्ये बहिर्हृदि च चैत्यमिव प्रतीतम्
03310201  सोऽहं वसन्नपि विभो बहुदुःखवासं
03310202  गर्भान्न निर्जिगमिषे बहिरन्धकूपे
03310203  यत्रोपयातमुपसर्पति देवमाया
03310204  मिथ्या मतिर्यदनु संसृतिचक्रमेतत्
03310211  तस्मादहं विगतविक्लव उद्धरिष्य
03310212  आत्मानमाशु तमसः सुहृदात्मनैव
03310213  भूयो यथा व्यसनमेतदनेकरन्ध्रं
03310214  मा मे भविष्यदुपसादितविष्णुपादः
03310220  कपिल उवाच
03310221  एवं कृतमतिर्गर्भे दशमास्यः स्तुवन्नृषिः
03310222  सद्यः क्षिपत्यवाचीनं प्रसूत्यै सूतिमारुतः
03310231  तेनावसृष्टः सहसा कृत्वावाक्षिर आतुरः
03310232  विनिष्क्रामति कृच्छ्रेण निरुच्छ्वासो हतस्मृतिः
03310241  पतितो भुव्यसृङ्मिश्रः विष्ठाभूरिव चेष्टते
03310242  रोरूयति गते ज्ञाने विपरीतां गतिं गतः
03310251  परच्छन्दं न विदुषा पुष्यमाणो जनेन सः
03310252  अनभिप्रेतमापन्नः प्रत्याख्यातुमनीश्वरः
03310261  शायितोऽशुचिपर्यङ्के जन्तुः स्वेदजदूषिते
03310262  नेशः कण्डूयनेऽङ्गानामासनोत्थानचेष्टने
03310271  तुदन्त्यामत्वचं दंशा मशका मत्कुणादयः
03310272  रुदन्तं विगतज्ञानं कृमयः कृमिकं यथा
03310281  इत्येवं शैशवं भुक्त्वा दुःखं पौगण्डमेव च
03310282  अलब्धाभीप्सितोऽज्ञानादिद्धमन्युः शुचार्पितः
03310291  सह देहेन मानेन वर्धमानेन मन्युना
03310292  करोति विग्रहं कामी कामिष्वन्ताय चात्मनः
03310301  भूतैः पञ्चभिरारब्धे देहे देह्यबुधोऽसकृत्
03310302  अहं ममेत्यसद्ग्राहः करोति कुमतिर्मतिम्
03310311  तदर्थं कुरुते कर्म यद्बद्धो याति संसृतिम्
03310312  योऽनुयाति ददत्क्लेशमविद्याकर्मबन्धनः
03310321  यद्यसद्भिः पथि पुनः शिश्नोदरकृतोद्यमैः
03310322  आस्थितो रमते जन्तुस्तमो विशति पूर्ववत्
03310331  सत्यं शौचं दया मौनं बुद्धिः श्रीर्ह्रीर्यशः क्षमा
03310332  शमो दमो भगश्चेति यत्सङ्गाद्याति सङ्क्षयम्
03310341  तेष्वशान्तेषु मूढेषु खण्डितात्मस्वसाधुषु
03310342  सङ्गं न कुर्याच्छोच्येषु योषित्क्रीडामृगेषु च
03310351  न तथास्य भवेन्मोहो बन्धश्चान्यप्रसङ्गतः
03310352  योषित्सङ्गाद्यथा पुंसो यथा तत्सङ्गिसङ्गतः
03310361  प्रजापतिः स्वां दुहितरं दृष्ट्वा तद्रूपधर्षितः
03310362  रोहिद्भूतां सोऽन्वधावदृक्षरूपी हतत्रपः
03310371  तत्सृष्टसृष्टसृष्टेषु को न्वखण्डितधीः पुमान्
03310372  ऋषिं नारायणमृते योषिन्मय्येह मायया
03310381  बलं मे पश्य मायायाः स्त्रीमय्या जयिनो दिशाम्
03310382  या करोति पदाक्रान्तान्भ्रूविजृम्भेण केवलम्
03310391  सङ्गं न कुर्यात्प्रमदासु जातु योगस्य पारं परमारुरुक्षुः
03310392  मत्सेवया प्रतिलब्धात्मलाभो वदन्ति या निरयद्वारमस्य
03310401  योपयाति शनैर्माया योषिद्देवविनिर्मिता
03310402  तामीक्षेतात्मनो मृत्युं तृणैः कूपमिवावृतम्
03310411  यां मन्यते पतिं मोहान्मन्मायामृषभायतीम्
03310412  स्त्रीत्वं स्त्रीसङ्गतः प्राप्तो वित्तापत्यगृहप्रदम्
03310421  तामात्मनो विजानीयात्पत्यपत्यगृहात्मकम्
03310422  दैवोपसादितं मृत्युं मृगयोर्गायनं यथा
03310431  देहेन जीवभूतेन लोकाल्लोकमनुव्रजन्
03310432  भुञ्जान एव कर्माणि करोत्यविरतं पुमान्
03310441  जीवो ह्यस्यानुगो देहो भूतेन्द्रियमनोमयः
03310442  तन्निरोधोऽस्य मरणमाविर्भावस्तु सम्भवः
03310451  द्रव्योपलब्धिस्थानस्य द्रव्येक्षायोग्यता यदा
03310452  तत्पञ्चत्वमहंमानादुत्पत्तिर्द्रव्यदर्शनम्
03310461  यथाक्ष्णोर्द्रव्यावयव दर्शनायोग्यता यदा
03310462  तदैव चक्षुषो द्रष्टुर्द्रष्टृत्वायोग्यतानयोः
03310471  तस्मान्न कार्यः सन्त्रासो न कार्पण्यं न सम्भ्रमः
03310472  बुद्ध्वा जीवगतिं धीरो मुक्तसङ्गश्चरेदिह
03310481  सम्यग्दर्शनया बुद्ध्या योगवैराग्ययुक्तया
03310482  मायाविरचिते लोके चरेन्न्यस्य कलेवरम्

Previous articlePratham Adhyaya
Next articleTritiya Skandha
भागवत प्रवक्ता- स्वामी धनञ्जय जी महाराज "श्रीवैष्णव" परम्परा को परम्परागत और निःस्वार्थ भाव से निरन्तर विस्तारित करने में लगे हैं। श्रीवेंकटेश स्वामी मन्दिर, दादरा एवं नगर हवेली (यूनियन टेरेटरी) सिलवासा में स्थायी रूप से रहते हैं। वैष्णव धर्म के विस्तारार्थ "स्वामी धनञ्जय प्रपन्न रामानुज वैष्णव दास" के श्रीमुख से श्रीमद्भागवत जी की कथा का श्रवण करने हेतु संपर्क कर सकते हैं।।

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here