Tritiya Skandha

0
88

श्रीमद्भागवत् महापुराण ।। स्कन्ध – तृतीय ।। अध्याय – 21
03210010  विदुर उवाच
03210011  स्वायम्भुवस्य च मनोरंशः परमसम्मतः
03210012  कथ्यतां भगवन्यत्र मैथुनेनैधिरे प्रजाः
03210021  प्रियव्रतोत्तानपादौ सुतौ स्वायम्भुवस्य वै
03210022  यथाधर्मं जुगुपतुः सप्तद्वीपवतीं महीम्
03210031  तस्य वै दुहिता ब्रह्मन्देवहूतीति विश्रुता
03210032  पत्नी प्रजापतेरुक्ता कर्दमस्य त्वयानघ
03210041  तस्यां स वै महायोगी युक्तायां योगलक्षणैः
03210042  ससर्ज कतिधा वीर्यं तन्मे शुश्रूषवे वद
03210051  रुचिर्यो भगवान्ब्रह्मन्दक्षो वा ब्रह्मणः सुतः
03210052  यथा ससर्ज भूतानि लब्ध्वा भार्यां च मानवीम्
03210060  मैत्रेय उवाच
03210061  प्रजाः सृजेति भगवान्कर्दमो ब्रह्मणोदितः
03210062  सरस्वत्यां तपस्तेपे सहस्राणां समा दश
03210071  ततः समाधियुक्तेन क्रियायोगेन कर्दमः
03210072  सम्प्रपेदे हरिं भक्त्या प्रपन्नवरदाशुषम्
03210081  तावत्प्रसन्नो भगवान्पुष्कराक्षः कृते युगे
03210082  दर्शयामास तं क्षत्तः शाब्दं ब्रह्म दधद्वपुः
03210091  स तं विरजमर्काभं सितपद्मोत्पलस्रजम्
03210092  स्निग्धनीलालकव्रात वक्त्राब्जं विरजोऽम्बरम्
03210101  किरीटिनं कुण्डलिनं शङ्खचक्रगदाधरम्
03210102  श्वेतोत्पलक्रीडनकं मनःस्पर्शस्मितेक्षणम्
03210111  विन्यस्तचरणाम्भोजमंसदेशे गरुत्मतः
03210112  दृष्ट्वा खेऽवस्थितं वक्षः श्रियं कौस्तुभकन्धरम्
03210121  जातहर्षोऽपतन्मूर्ध्ना क्षितौ लब्धमनोरथः
03210122  गीर्भिस्त्वभ्यगृणात्प्रीति स्वभावात्मा कृताञ्जलिः
03210130  ऋषिरुवाच
03210131  जुष्टं बताद्याखिलसत्त्वराशेः सांसिद्ध्यमक्ष्णोस्तव दर्शनान्नः
03210132  यद्दर्शनं जन्मभिरीड्य सद्भिराशासते योगिनो रूढयोगाः
03210141  ये मायया ते हतमेधसस्त्वत् पादारविन्दं भवसिन्धुपोतम्
03210142  उपासते कामलवाय तेषां रासीश कामान्निरयेऽपि ये स्युः
03210151  तथा स चाहं परिवोढुकामः समानशीलां गृहमेधधेनुम्
03210152  उपेयिवान्मूलमशेषमूलं दुराशयः कामदुघाङ्घ्रिपस्य
03210161  प्रजापतेस्ते वचसाधीश तन्त्या लोकः किलायं कामहतोऽनुबद्धः
03210162  अहं च लोकानुगतो वहामि बलिं च शुक्लानिमिषाय तुभ्यम्
03210171  लोकांश्च लोकानुगतान्पशूंश्च हित्वा श्रितास्ते चरणातपत्रम्
03210172  परस्परं त्वद्गुणवादसीधु पीयूषनिर्यापितदेहधर्माः
03210181  न तेऽजराक्षभ्रमिरायुरेषां त्रयोदशारं त्रिशतं षष्टिपर्व
03210182  षण्नेम्यनन्तच्छदि यत्त्रिणाभि करालस्रोतो जगदाच्छिद्य धावत्
03210191  एकः स्वयं सन्जगतः सिसृक्षया द्वितीययात्मन्नधियोगमायया
03210192  सृजस्यदः पासि पुनर्ग्रसिष्यसे यथोर्णनाभिर्भगवन्स्वशक्तिभिः
03210201  नैतद्बताधीश पदं तवेप्सितं यन्मायया नस्तनुषे भूतसूक्ष्मम्
03210202  अनुग्रहायास्त्वपि यर्हि मायया लसत्तुलस्या भगवान्विलक्षितः
03210211  तं त्वानुभूत्योपरतक्रियार्थं स्वमायया वर्तितलोकतन्त्रम्
03210212  नमाम्यभीक्ष्णं नमनीयपाद सरोजमल्पीयसि कामवर्षम्
03210220  ऋषिरुवाच
03210221  इत्यव्यलीकं प्रणुतोऽब्जनाभस्तमाबभाषे वचसामृतेन
03210222  सुपर्णपक्षोपरि रोचमानः प्रेमस्मितोद्वीक्षणविभ्रमद्भ्रूः
03210230  श्रीभगवानुवाच
03210231  विदित्वा तव चैत्यं मे पुरैव समयोजि तत्
03210232  यदर्थमात्मनियमैस्त्वयैवाहं समर्चितः
03210241  न वै जातु मृषैव स्यात्प्रजाध्यक्ष मदर्हणम्
03210242  भवद्विधेष्वतितरां मयि सङ्गृभितात्मनाम्
03210251  प्रजापतिसुतः सम्राण्मनुर्विख्यातमङ्गलः
03210252  ब्रह्मावर्तं योऽधिवसन्शास्ति सप्तार्णवां महीम्
03210261  स चेह विप्र राजर्षिर्महिष्या शतरूपया
03210262  आयास्यति दिदृक्षुस्त्वां परश्वो धर्मकोविदः
03210271  आत्मजामसितापाङ्गीं वयःशीलगुणान्विताम्
03210272  मृगयन्तीं पतिं दास्यत्यनुरूपाय ते प्रभो
03210281  समाहितं ते हृदयं यत्रेमान्परिवत्सरान्
03210282  सा त्वां ब्रह्मन्नृपवधूः काममाशु भजिष्यति
03210291  या त आत्मभृतं वीर्यं नवधा प्रसविष्यति
03210292  वीर्ये त्वदीये ऋषय आधास्यन्त्यञ्जसात्मनः
03210301  त्वं च सम्यगनुष्ठाय निदेशं म उशत्तमः
03210302  मयि तीर्थीकृताशेष क्रियार्थो मां प्रपत्स्यसे
03210311  कृत्वा दयां च जीवेषु दत्त्वा चाभयमात्मवान्
03210312  मय्यात्मानं सह जगद्द्रक्ष्यस्यात्मनि चापि माम्
03210321  सहाहं स्वांशकलया त्वद्वीर्येण महामुने
03210322  तव क्षेत्रे देवहूत्यां प्रणेष्ये तत्त्वसंहिताम्
03210330  मैत्रेय उवाच
03210331  एवं तमनुभाष्याथ भगवान्प्रत्यगक्षजः
03210332  जगाम बिन्दुसरसः सरस्वत्या परिश्रितात्
03210341  निरीक्षतस्तस्य ययावशेष सिद्धेश्वराभिष्टुतसिद्धमार्गः
03210342  आकर्णयन्पत्ररथेन्द्रपक्षैरुच्चारितं स्तोममुदीर्णसाम
03210351  अथ सम्प्रस्थिते शुक्ले कर्दमो भगवानृषिः
03210352  आस्ते स्म बिन्दुसरसि तं कालं प्रतिपालयन्
03210361  मनुः स्यन्दनमास्थाय शातकौम्भपरिच्छदम्
03210362  आरोप्य स्वां दुहितरं सभार्यः पर्यटन्महीम्
03210371  तस्मिन्सुधन्वन्नहनि भगवान्यत्समादिशत्
03210372  उपायादाश्रमपदं मुनेः शान्तव्रतस्य तत्
03210381  यस्मिन्भगवतो नेत्रान्न्यपतन्नश्रुबिन्दवः
03210382  कृपया सम्परीतस्य प्रपन्नेऽर्पितया भृशम्
03210391  तद्वै बिन्दुसरो नाम सरस्वत्या परिप्लुतम्
03210392  पुण्यं शिवामृतजलं महर्षिगणसेवितम्
03210401  पुण्यद्रुमलताजालैः कूजत्पुण्यमृगद्विजैः
03210402  सर्वर्तुफलपुष्पाढ्यं वनराजिश्रियान्वितम्
03210411  मत्तद्विजगणैर्घुष्टं मत्तभ्रमरविभ्रमम्
03210412  मत्तबर्हिनटाटोपमाह्वयन्मत्तकोकिलम्
03210421  कदम्बचम्पकाशोक करञ्जबकुलासनैः
03210422  कुन्दमन्दारकुटजैश्चूतपोतैरलङ्कृतम्
03210431  कारण्डवैः प्लवैर्हंसैः कुररैर्जलकुक्कुटैः
03210432  सारसैश्चक्रवाकैश्च चकोरैर्वल्गु कूजितम्
03210441  तथैव हरिणैः क्रोडैः श्वाविद्गवयकुञ्जरैः
03210442  गोपुच्छैर्हरिभिर्मर्कैर्नकुलैर्नाभिभिर्वृतम्
03210451  प्रविश्य तत्तीर्थवरमादिराजः सहात्मजः
03210452  ददर्श मुनिमासीनं तस्मिन्हुतहुताशनम्
03210461  विद्योतमानं वपुषा तपस्युग्रयुजा चिरम्
03210462  नातिक्षामं भगवतः स्निग्धापाङ्गावलोकनात्
03210463  तद्व्याहृतामृतकला पीयूषश्रवणेन च
03210471  प्रांशुं पद्मपलाशाक्षं जटिलं चीरवाससम्
03210472  उपसंश्रित्य मलिनं यथार्हणमसंस्कृतम्
03210481  अथोटजमुपायातं नृदेवं प्रणतं पुरः
03210482  सपर्यया पर्यगृह्णात्प्रतिनन्द्यानुरूपया
03210491  गृहीतार्हणमासीनं संयतं प्रीणयन्मुनिः
03210492  स्मरन्भगवदादेशमित्याह श्लक्ष्णया गिरा
03210501  नूनं चङ्क्रमणं देव सतां संरक्षणाय ते
03210502  वधाय चासतां यस्त्वं हरेः शक्तिर्हि पालिनी
03210511  योऽर्केन्द्वग्नीन्द्रवायूनां यमधर्मप्रचेतसाम्
03210512  रूपाणि स्थान आधत्से तस्मै शुक्लाय ते नमः
03210521  न यदा रथमास्थाय जैत्रं मणिगणार्पितम्
03210522  विस्फूर्जच्चण्डकोदण्डो रथेन त्रासयन्नघान्
03210531  स्वसैन्यचरणक्षुण्णं वेपयन्मण्डलं भुवः
03210532  विकर्षन्बृहतीं सेनां पर्यटस्यंशुमानिव
03210541  तदैव सेतवः सर्वे वर्णाश्रमनिबन्धनाः
03210542  भगवद्रचिता राजन्भिद्येरन्बत दस्युभिः
03210551  अधर्मश्च समेधेत लोलुपैर्व्यङ्कुशैर्नृभिः
03210552  शयाने त्वयि लोकोऽयं दस्युग्रस्तो विनङ्क्ष्यति
03210561  अथापि पृच्छे त्वां वीर यदर्थं त्वमिहागतः
03210562  तद्वयं निर्व्यलीकेन प्रतिपद्यामहे हृदा

Previous articleTritiya Skandha
Next articleTritiya Skandha, A-20.
भागवत प्रवक्ता- स्वामी धनञ्जय जी महाराज "श्रीवैष्णव" परम्परा को परम्परागत और निःस्वार्थ भाव से निरन्तर विस्तारित करने में लगे हैं। श्रीवेंकटेश स्वामी मन्दिर, दादरा एवं नगर हवेली (यूनियन टेरेटरी) सिलवासा में स्थायी रूप से रहते हैं। वैष्णव धर्म के विस्तारार्थ "स्वामी धनञ्जय प्रपन्न रामानुज वैष्णव दास" के श्रीमुख से श्रीमद्भागवत जी की कथा का श्रवण करने हेतु संपर्क कर सकते हैं।।

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here